پشتون امرخیل | تصویر: نور آغا صدیقزی

عزم قوی و موانع فرهنگی

میدان وردک از جمله ولایات است که در غرب دروازه کابل پایتخت موقعیت دارد. به محض شنیدن نام میدان ورک، شما تنها به فکر جنگ و کشتار افراد ملکی می افتید. در کنار سایر موارد، عدم داشتن دسترسی به صحت، تعلیم و تربیه و خدمات رفاهی عامه، زندگی پرمشقت روزمره در قریه ها، اثراتی را بالای روند زندگی زنان و دختران این ولایت بجا میگذارد.

نرخ بی سوادی در میان زنان این ولایت در یک حد بالایی قرار دارد. زنان اغلب مصروف کار های دشوار خانه میباشند که این کار به توان جسمی زیادی نیاز داشته و به آنها به ندرت اجازه میدهد تا از منزل خارج شوند. 

این تنها اقتصاد ضعیف و جنگ مداوم نیست که زندگی ساکنان محل را تهدید میکند، بل این عوامل سبب میشود تا امراض چون توبرکلوز، پولیو، تیتانوس و غیره و نیز مشکل عدم دسترسی به امکانات صحی در میان مردم گسترش یابد. 

در همچو وضعیت در این ولایت، صحت مادران هنگام زایمان بنابر محدویت های فرهنگی مورد تهدید قرار میگیرد. چندین سال قبل امکان این هم وجود نداشت تا در سطح تمام ولایت حتی به یک تن از قابله های زن دسترسی پیدا کرد. زنان اجازهٔ این را نداشتند تا جهت تداوی در نزد داکتران مرد مراجعه نمایند که این امر تا حد زیادی سبب بالا رفتن گراف مرگ و میر مادران گردید.

با این وجود، زنانی هم در محل حضور دارند که بر علیه این موانع فرهنگی می ایستند. و خانم پشتون امرخیل یک تن از این زن ها بشمار میرود.

۱۶ سال قبل، زمانیکه خانم پشتون امرخیل از کابل راهی قریه شد، در آنجا مشاهده کرد که مادران به علت کمبود زنان قابله در معرض خطر مرگ قرار دارند. او سپس تصمیم گرفت تا شامل مکتب دو سالهٔ دروس قابلگی دفتر کمیته سویدن برای افغانستان شود. او سپس ۵ سال مسلسل را به کار در کلینیک محل به حیث قابله پرداخت. و حالا وی در شفاخانه ولایتی ایفای وظیفه میکند.

پشتون امرخیل میگوید: «دختر کوچک ام مریض بود و من بخاطر تداوی وی به کلینیک محل رفتم. در آنجا دیدم که محدودیت های فرهنگی مانع رفتن زنان در نزد داکتران مرد میشود. در آن وقت بود که من ضرورت احساس کردم تا باید یک کارمند صحی زن در محل باشم. من از کمیته سویدن برای افغانستان متشکر هستم از اینکه فرصت را برای قابله شدنم مساعد ساخت.»

او تعداد زیادی از زنان را به حیث قابله آموزش داده است که اکنون آنها در مراکز صحی ولایت میدان وردک ایفای وظیفه می نمایند. تسهیلات و مراکز صحی خوب تجهیز شده اند و قابله ها مورد اعتماد افراد جامعه اند. حتی از کابل نیز زنان که مشکلات صحی دارند در نزد قابله های ولایت میدان وردک مراجعه می نمایند.  

گلثوم که در این شفاخانه برای درمان آمده است میگوید: «بسیار خوشحال هستم از اینکه فرصت مشورت صحی با یک زن را دارم.»

در این شفاخانه حد اوسط روزانه ۱۵ ولادت و ۶۰ مریض از سوی داکتران معاینه میشوند.